Przeskocz do treści

Przemiana kolagenu w organizmie

Kolagen w organizmie ulega stałej ustawicznie biosyntezie i degradacji enzymatycznej, a równowaga tego procesu jest niezbędna dla zachowania jego aktualnego składu w danej strukturze i właściwości danej tkanki. W młodym wieku jego produkcja pozostaje w stanie równowagi dynamicznej, jednak wraz z upływem lat procesy niszczenia zaczynają przeważać nad procesami odtwarzania. Niedostateczna produkcja kolagenu prowadzi do przedwczesnej degeneracji tkanek miękkich. Zmniejszanie ilości kolagenu w organizmie i zmiany jego biochemii powodują nasilenie procesów jego degradacji. Postępujący wraz z wiekiem proces utraty kolagenu nasila utratę masy kostnej i przyspiesza proces osteoporozy. Deficyt kolagenu będącego fundamentem nie tylko kości, ale także skóry, paznokci, wiązadeł, ścięgien, stawów, naczyń krwionośnych i limfatycznych oraz systemu naprawczego i układu odpornościowego prowadzi do przedwczesnego procesu starzenia się.

W kości występuje prawie wyłącznie kolagen typu I. Stanowi on 85-95% całej zawartości substancji organicznych kości. Pozostałe składniki to m.in. osteokalcyna, osteonektyna, sjaloproteidy i proteoglikany. Chrząstka stawowa jest nie unerwiona, nie unaczyniona, nie posiada naczyń limfatycznych, histologicznie ma budowę chrząstki szklistej, której głównymi komponentami są swoiste proteoglikany i kolagen typu II. Poza kolagenem typu II chrząstka zawiera również mniejszą ilość innych kolagenów, między innymi kolagen typu IX, XI. Proteoglikany i kolageny chrząstkowe decydują o fizykochemicznych i mechanicznych właściwościach chrząstki. Choroba zwyrodnieniowa jest schorzeniem całego stawu łącznie z chrząstką, kością maziową i torebką stawową.

Wiele udokumentowanych badań klinicznych wskazuje na ważną rolę hydrolizatów kolagenowych w postępowaniu leczniczym chorób zwyrodnieniowych kości i stawów, związaną ze specyficzną zawartością aminokwasów odgrywających ważną rolę w tworzeniu macierzy chrzęstnej. Przyjmowanie doustnie hydrolizatu kolagenu powoduje istotne zwiększenie syntezy pozakomórkowej macierzy chrzęstnej przez chondrocyty. Rola chondrocytów polega na syntezie przeciwstawnych substancji proteoglikanów i kolagenu z jednej strony, a enzymów je degradujących z drugiej. Do odbudowy zniszczonych osteoporozą beleczek kostnych potrzebny jest kolagen ponownie utworzony przez organizm, który będzie mineralizowany przez fosfatazę alkaliczną. Dlatego też uważa się, że hydrolizaty kolagenu mogą przyczyniać się do odbudowy chrząstki stawowej w chorobach zwyrodnieniowych, ale również w stanach zapalnych kości i stawów. Z tego względu podawanie takiego preparatu w chorobie zwyrodnieniowej stawów wydaje się uzasadnione.
Mechanizm syntezy włókien kolagenowych nie jest jeszcze całkowicie rozpoznany, ale utrzymuje się, że prawidłowe tworzenie się kolagenu wymaga ponadto stałego stężenia witaminy C w organizmie.